Mobile Phone During Pregnancy

Using Mobile Phone During Pregnancy Is It Safe

Using Mobile Phone During Pregnancy Is It Safe

ኣብዚ ዓለም ብቴክኖሎጂ
ሓበሬታ ተጠናኒጋ ናብ ሓንቲ
ካንቸሎ ተቐዪራትሉ ኣብ ዘላ ግዜ፡
መሳርሒ ናይ መራኸቢ ኣቕሓ
ዘይውንን ሰብ፡ ዳርጋ ብህይወት
ክሰርር ኣብ ዘይክእለሉ ግዜ ኢና
በጺሕና ዘለና እንተበልና፡ ዝተጋነነ
ኣይኮነን። ብውሕዱ፡ ሞባይል
ተሌፎን እንተዘይብልካ፡ ካብ ብዙሕ
ነገር ኢኻ እትቦኩር። ኣብዚ ግዜ’ዚ
ሞባይል ትገብሮ ነገር መን ክገብሮ
ይኽእል? ጥቕማ ንማንም ሰብ
ዝስወር ኣይኮነን። ስለዝኾነ ድማ
ኩሉ ክውንና ይህንጠን ይጓየን።
እንተኾነ ብመንጽር’ቲ ጥቕማ
ጉድኣት’ውን ኣለዋ። ብፍላይ ድማ
ንነብሰጾራትን ህጻናትን።
ብመሰረት ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ
13,000 ህጻናት ዝተገብረ ምርምር፡
እተን ኣብ መዓልቲ ክልቲ ግዜ
ሞባይል ተሌፎን ዝጥቀማ ነብሰጾራት፡ ናይ ጠባያ ጸገማት ዘለዎም
ቈልዑ ናይ ምውላድ ተኽእሎአን
ልዑል ምዃኑ’ዩ።
ነብሰ-ጾራት፡ ኣብ መዓልቲ ካብ
ክልተ ግዜ ንላዕሊ ሞባይል ተሌፎን
ምስ ዝጥቀማ፡ ዝወልዳኦም ህጻናት፡
ኣብ ትምህርቲ ክኣትውሉ ዝበቐዑ
ዕድመ፡ ኣብ ጠባዮምን ኣብ
ዝምድናታቶምን ጸገም ከማዕብሉ
ይኽእሉ፡ እቲ ጸገማት ድማ፡ እቶም
ህጻናት ትሕቲ ሸውዓተ ዓመት
እንከለዉ ሞባይል ምስ ዝጥቀሙ
ድማ ዝያዳ ከም ዝውስኽ ደጊሞም
እቶም መጽናዕትታት ይሕብሩ።
ብመሰረት’ቲ ዝተገብረ መጽናዕቲ፡
ሞባይል ተሌፎን ዝጥቀማ ነብሰጾራት ናይ ጠባይ ጸገም ዘለዎም
ቈልዑ ናይ ምውላድ ተኽእሎአን
54% ክኸውን እንከሎ፡ እቶም ህጻናት
ባዕሎም ምስ ዝጥቀሙ ድማ፡-
• 80% ጸገም ናይ ባህሪያትን
ጠባያትን፡
• 25% ስምዒታዊ ጸገማት፡
• 34% ምስ መዘናን
ምሕዝነትን ዝተኣሳሰሩ ጸገማት፡
• 35% ጭንቀት፡
• 49% ጸገማት ናይ ኣካይዳን
ኣተኣላልያን ህይወት፡
ዘለዎም ይኾኑ።
እቲ መጽናዕቲ ብምኩራትን
ዓበይትን ተመራመርቲ ዝተኻየደ
ብምዃኑ ዓቢ ኣቓልቦ’ዩ ተዋሂቡዎ።
ብተወሳኺ ኣባል ናይዚ መጽናዕቲ
ዝኾነ ሊካ ኸይፈትስ ዝተባህለ
ናይ UCLA ፕሮፈሰር ዝተባህለ
ተመራማሪ፡ ኣቐዲሙ ሞባይል
ተሌፎን ኣብ ጥዕና ጸገም ከስዕብ
ይኽእል’ዩ ኢሉ ብምንባሩ፡ እቲ
ዝተኻየደ መጽናዕቲ ዓቢ ሚዛን’ዩ
ተዋሂቡዎ።
እቶም ተመራመርቲ ኣብቲ ጉድኣት
ኣመልኪቶም ክዛረቡ እንከለዉ፡ ምስቲ
ዘሎ ጠለብን ኣገዳስነትን፡ ጉድኣት
ሞባይል ተሌፎን ብኣጋ እንተደኣ
ዘይተገቲኡ፡ ‘ህይወት መጻኢ ወለዶ
ከመይ ክኸውን’ዩ?’ ብምባል’ዮም
ስግኣቶም ዝገልጹ።
ዶክተር መርቾላ ዝተባህለት ኣባል
ናይቲ መጽናዕቲ፡ እቲ ጉድኣት ካብ
መስተን ሽጋራን ዘይፍለ ምዃኑ
ድሕሪ ምግላጽ፡ “ዝኾነ ሰብ ንነብሰጾር ኣደ፡ ሽጋራን መስተን ክህብ
ከምዘይብሉ ዝፈልጥ እንተደኣኮይኑ፡
ሞባይል ተሌፎን ንኸየቐብላ’ውን
ብዕጽፊ ኢዱ ክስሕብ ይግባእ”
ክትብል’ያ ንጉድኣቱን ተኸላኻልነቱን
ትሕብር። ንሳ ኣስዒባ ልክዕ ከምቲ
ኣንጻር ሽጋራን ትምባኾን ዝግበር
ምውዕዋዕን መልእኽታትን፡ ኣብዚ
ግዜ’ዚ’ውን ምእንቲ ብሩህ መጻኢ
ሓድሽ ወለዶ፡ ንነብሰ-ጾራትን ህጻናትን
ኣንጻር ተጠቃምነት ሞባይል ተሌፎን
ዓቢ ወፍሪ ከድልየና’ዩ ትብል።
እዚ ሓድሽ መጽናዕቲ ኪንዮ’ቲ
ኤሌክቶሮ-ማግነቲካዊ ጨረርታ፡
ኣብ ምዕባለ ማህጸን ዘምጸኦ ጸገማት
ሓሊፉ፡ ኣብ እንስሳታት ብዝተገብረ
ፈተነታት’ውን፡ ንናይ ጸላም ከብዲ
አንዛይም(ኣብ ጥዑያት ዋህዮታት
ዝፍጠር ንገዛእ ርእሱ ከይተቐየረ
ንኻልኦት ሳብስታንስ ክቕይር
ዝኽእል ነፍሳዊ ቀመም)፡ ጽክታት፡
ጭዋዳታት፡ ሚዛን ሆርሞናት
ከምኡ’ውን ናይ ኣዕጽምትን
ሓንጎልን ኣንጉዓት ጉድኣት ከምጽእ
ከምዝኽእል ኣግሂዱ ኣሎ። መዓስ
እዚ ጥራይ፡ ብሰንኪ ጨረርታ ናይ
ሞባይል ዝፍጠር ዋህዮኣዊ ጸቕጢ፡
ንናይ ዲ.ኤን.ኤ ቅርጺ ክልውጦ
ከምዝኽእል’ውን ተረጋጊጹ’ሎ።
እሞ’ኸ ደኣ፡ እዛ ብውሑዱ ሓደ
ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ኣብ መዓልታዊ
ህይወቶም ዝጥቀሙላ ሞባይል
ተሌፎን፡ ኣብ ህይወቶምን ህይወት
ዝወልድዎም ቈልዑን ማዕረ ክንደይ
ሃስያ ከተውርድ’ያ ኢልና’ኾን
ንሓስብ ንኸውን?
እቲ ጉድኣት ንኹሉ ተጠቃሚ
ዝጸሉ ደኣ ይኹን’ምበር፡ ብፍላይ
ነብሰ-ጾራትን ህጻናትን ግን ቀንዲ
ተኣፈፍቲ ብምዃኖም ፍሉይ
ጠመተ’ዩ ክግበረሎም ዝግባእ። እቲ
ሓቂ ከምዚ ካብ ኮነ፡ ‘ብኸመይ ኢና
ንሓደገኛነቱ ክንከላኸሎ እንኽእል?’
ንዝብል ሕቶ ድማ፡ ተጠቃምነትና
ምጉዳልን ምቑጣብን፡ እንተ ተኻኢሉ
ድማ መተካእታኡ ምንዳይን
እቶም እንኮ ኣብ ኢድና ዘለዉ
ኣማራጺታት’ዮም። ስለዚ፡-
• ነብሰ-ጾር እንተደኣ ኴንኪ
ሞባይል ተሌፎን ካብ ምጥቃም
ተቖጠቢ። ትሕቲ 7 ዓመት ህጻናት
ደቂ እንተለዉኺ’ውን ክጥቀሙ
ከምዘይብሎም ፍለጢ።
• ናይ ግድን ክጥቀም’የ
ትብሊ እንተደኣኬንኪ ድማ ኣክንዲ
ተሌፎንኪ ናብ ኣእዛንኪ ኣቕሪብኪ
ትጥቀሚ፡ ማይክሮፎን ዓው ኣቢልኪ
ብምስማዕ ተጠቀሚ።
• ኣብ ውሽጢ ዕጹው
ገዛ ኴንኪ ትጥቀሚ ከይትህልዊ
ኣስተውዕሊ።
• መስመር ሕማቕ
እንተደኣሃልዩ ሞባይል ዘይምጥቃም
ምረጺ። ምኽንያቱ መስመር
ሕማቕ(ድኹም) እንተደኣሃልዩ
እታ ሞባይል ኣበርቲዓ ክትሰርሕ
ስለእትግደድ እተውጽኦም
ጨረርታታት ድማ ብኡ መጠን
ስለ ዝበዝሕ።
እምበኣርከስ ዝኾነት ነበሰ-ጾር
ብዝተኻእላ መጠን ጥዕናኣን
ጥዕና’ቶም ንሳ እተፍርዮም
ዜጋታትን ምእንቲ ክትሕሉ፡
ነዞም ኣብ ላዕሊ ዝተዘርዘሩን
ካልኦት ተወሰኽትን ጥንቃቐታት
ኣብ ልዕሊ ተጠቃምነት ሞባይል
ተሌፎን ክትገብር ይግባእ።