Eyes

Expect When Your Eyes Are Dilated

Expect When Your Eyes Are Dilated

ኣዒንትና ኣገዳሲ ክፋል ናይ ጥዕናና
እዩ። ጥዕና ኣዒንትና ክንሕሉን
ነገራት ብጽቡቕ ክንምልከትን ሓያሎ
ጥንቃቐታት ክንገብር ይግበኣና። እዞም
ዝስዕቡ መንገድታት ጥዕና ኣዒንትና
ንምሕላው ዘኽእሉ መንገድታት
እዮም።
* ጽዑቕ ዝኾነ ብሕክምና ዝተደገፈ
መርመራ ናይ ዓይኒ ምክያድ። ኣዒንትኻ
ጥዑያት፡ ናይ ምርኣይ ዓቕምኻ’ውን
ዘተኣማምን ኮይኑ ክርደኣካ ይኽእል
ይኸውን። ብኽኢላታት ሓካይም ዝተደገፈ
ጽዑቕ መርመራ ክሳብ ዘየካየድካ ርግጸኛ
ዄንካ ክትዛረብ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ናብ ሓባራዊ ጸገም ናይ ምርኣይ እንተ
መጺእና፡ ገለ ሰባት ብሓገዝ መነጸር ዓይኒ
ጽቡቕ ክርእዩን ጥዕንኦም ከመሓይሹ
ከም ዝኽእሉን ኣይርድኦምን እዩ።
ብተወሳኺ፡ መብዛሕትኦም ልሙዳት
ሕማማት ከም ግላኮማ፡ ብሕማም ሽኮር
ከምኡ’ውን ምስ ዕድመ ዝመጽእ ጸገማት
ዓይኒ፡ ዝኾነ መጠንቀቕታ ምልክታት
ከየርኣዩ እዮም ጉድኣት ዘስዕቡ። ስለዚ፡
ናብ ሕክምና ብምኻድ ዕምቝ ዝበለ
ሕክምናዊ መርመራ ናይ ዓይኒ ምክያድ
ከምዞም ዝተጠቕሱ ዓይነት ጸገማት ናይ
ዓይኒ ብኣግኡ ኣለሊኻ ንምፍዋሶም ከም
ዝከኣል ኣይንዘንግዕ።
ጥዕና ዓይንኻ ጽቡቕ ከም ዘሎን ናይ
ምርኣይ ዓቕምኻ ከም ዘተኣማምንን
ክሕብረካ ዝኽእል ሰብ ክኢላ ሓኪም
ዓይኒ ጥራይ እዩ።
* ብዛዕባ ጥዕና ዓይኒ ስድራ ቤትካ ግቡእ
ኣፍልጦ ምርካብ። ኣብ ወለዶኻ ዝኾነ
ጸገም ናይ ዓይኒ ዘለዎ ሰብ ከይህሉ ምስ
ስድራ ቤትካ ምምይያጥ። ከምዚ ምግባር
ብወለዶ ክሰጋገሩ ንዝኽሉ ጸገማት ናይ
ዓይኒ ተጠቃዒ ምዃንካን ዘይምዃንካን
ከተለሊ ይሕግዘካ። ኣቐዲምካ ሕክምናዊ
መርመራታት ብምክያድ ድማ
ንምክልኻሎም ይከኣል።
* ናይ ምርኣይ ዓቕምኻ ንምሕያል
ግቡእ ኣመጋግባ ምኽታል። ካሮቲ ንጥዕና
ኣዒንትኻ ኣገደስቲ ምዃኖም ትፈልጥ
ኢኻ። ኣሕምልትን ፍረታትን ዝበዝሖ
መግብታት ምምጋብ ንጥዕና ኣዒንትኻ
ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ጥዕና ዘለዎ ኣዒንቲ
ክንውንን ብ’ኦሜጋ – 3’ ዝሃብተሙ
ከም ሳልሞንን ቱናን ዝኣመሰሉ ዓሳታት
ምምጋብ የድልየና።
* ምጡን ዝኾነ ክብደት ሰብነት
ክትዕቅብ ምኽኣል። ልዕሊ ንቡር ክብደት
ሰብነት ምውናን ወይ ከሳዕ ምዃን
ብሕማም ሽኮር ክትጥቃዕ ዘለካ ተኽእሎ
ከም ዘዕብዮ መጽናዕትታት የመልክቱ።
ሕማም ሽኮር ድማ ጠንቂ ግላኮማን
ካልኦት ዝተፈላለዩ ሕማማት ናይ ዓይንን
ምዃኖም ይንገር።
* መከላኸሊ ዓይኒ ምውዳይ። ዝኾነ
ምንቅስቓስ ወይ ስፖርት ተካይድ
ምስ እትህሉ መከላኸሊ ዓይኒ ክትወዲ
ተመራጺ እዩ። እቲ መከላኸሊ ዓይኒ
መነጽር ወይ ካስኮ (ቆቢዕ) ክኸውን
ይኽእል። ኣብ መከላኸሊ ዓይኒ ዝስኳዕ
ሌንስ ካብ ዝኾነ ዓይነት መነጽር ወይ
ፕላስቲክ ብዓሰርተታት ሳዕ ዝተረረእዩ።
* ምትካኽ ኣቋርጽ ዘይተትክኽ እንተ
ዄንካ ድማ ኣይትጀምር። ምትካኽ
ሽጋራ ከም ኣብ ኩሉ ክፍሊ ሰብነትና
ኣብ ኣዒንትና’ውን ከቢድ ጉድኣት’ዩ
ዘውርድ። ምትካኽ ሽጋራ ምስ ዕድመ
ብቐሊሉ ብጸገማት ዓይኒ ንኽትጥቃዕ
ዘቃልዕ ጎዳኢ ልምዲ እዩ።
* ካብ ጸሓይ ብርሃን ዝከላኸል
መነጽር ምውዳይ። መነጽር ምስ ፋሽን
ኣተኣሳሲርና ንርእዮ ሰባት ውሑዳት
ኣይኮንናን። ኪንዮኡ ኣብ ጥዕና ኣዒንትና
ዝህቦ ጥቕሚ ኣዝዩ ጉሉሕ እዩ። ካብ
ጨረርታ ብርሃን ‘ኡልትራቫይለት’
(ultraviolet) ይከላኸለልና።
* ንኣዒንትና ግቡእ ዕረፍቲ
ምሃብ። ኣዒንትና ነዊሕ ሰዓታት ኣብ
ኮምፕዩተር ወይ ካልእ ኣተኵሮ ዘድልዮ
ስርሓት ምጽማድ ብቐሊሉ ክህሰ ከም
ዝኽእል ምስትብሃል የድሊ። 20-20-20
መምርሒ ተኸተል። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ
20 ደቓይቕ ኣተኲርካ ምስራሕ፡ ን20
ካልኢታት ልዕሊ 20 ኣብ ቅድሜኻ
ዘሎ ኣእጋር ወይ ዝኾነ ካልእ ነገራት
ምምልካት። እዚ ድኻም ዓይኒ ክከላኸል
ይኽእል።
ምልክታት ጸገማት ዓይኒ
እዞም ስዒቦም ዝጥቀሱ ምልክታት
ምስ እነርኢ፡ ዋላ’ውን ንግዜኡ ዝርአ
እንተኾነ፡ ብቐጥታ ናብ ሕክምና ዓይኒ
ምኻድ የድሊ።
= ኣዒንቲ ምስ ዝቐይሕ ወይ ቃንዛ
ምስ ዝገብር ምልክት ናይ ህጹጽ
ረድኤት እዩ።
= ከፊላዊ ወይ ምሉእ ብምሉእ ናይ
ምርኣይ ዓቕሚ ምስ ዘንቆልቊል ሸለል
ክትብልን ግዜ ክትበልዕን ኣይግባእን።
እዚ ኣብ ሓንቲ ወይ ኣብ ክልቲኡ
ኣዒንቲ ክኸውን ይኽእል።
= ሓደ ነገር ክልተ ኮይኑ ክረኣየካ ወይ
ውሪግሪግ ምስ ዝብለካ ኣይትዘንግዕ።
= ኣብ ልዕሊ ዓይንኻ ወይ ኣብ
ከባቢኡ ዝኾነ መጉዳእቲ ምስ ዘጋጥመካ
ግቡእ ሕክምናዊ መርመራ ግበር።
= ኣብ ግዜ ጸልማት ናይ ምርኣይ
ዓቕምኻ ምሉእ ብምሉእ ምስ ዝጠፍእ
ናብ ሕክምና ክትከይድ ከም ዘለካ
ዝሕብር ደወል እዩ።
= ነገራት ብዝግባእ ከተለሊ ምስ
ዘይትኽእልን ሕብርታት ብዝግባእ
ክትፈልዮም ምስ እትሽገርን ብቕጽበት
ናብ ሕክምና ምኻድ ከም ዘድሊ
ዘመልክቱ እዮም።