መጥቃዕቲ ልብን ወቕዒን

መጥቃዕቲ ልብን ወቕዒን

ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ልቢ (heart attack) ከምኡ’ውን ወቕዒ (stroke) ኣብ ሻምብቆታት ደም ብዘጋጥም ጸገማት ዝኽሰቱ ክልተ ዓይነት ሕማማት እዮም። ሃንደበት ዝኽሰት መጥቃዕቲ ልቢ ዋሕዚ ደም ምስ ዝዕገት፡ መብዛሕትኡ ግዜ ብምርጋእ ደም (clot) እዩ ዝርአ። ወቕዒ ግና ኣብ ሓንጎል ዝርከብ መስመር ወይ ሻምብቆ ደም ምስ ዝዕገት ወይ ዝፍንጀር’ዩ ዝኽሰት። ልቢ ናብ መላእ ኣካላት ደም ብምጭንጓዕን ብመንገዲ ደም ኦክስጅንን መግብን ናብ ኩሉ ቦታታት ኣካላት ወድሰብ ምብጽጻሕ ዕማሙ’ዩ። እዚ መስርሕ’ዚ ምስ ዘቋርጽ ወይ’ውን ስርሑ ብግቡእ ምስ ዘይሰርሕ፡ ከቢድ ሳዕቤን ዘለዎ ሕማምን ወይ’ዉን ሞት ከስዕብ ይኽእል። ትሑት ኣመጋግባ ዘዘውትሩ፡ ሽጋራ ብብዝሒዘትክኹን ኣካላዊ ምንቕስቓስ ዘይገብሩን ሰባት ንሓደጋ ሕማም ልቢ ዝተቓልዑ እዮም። ካብ ንደቂኣንስትዮ ንደቂተባዕትዮ ከኣ ብዝያዳ ከምዘጥቕዕ ይግለጽ። ወቕዒ ብኽልተ ዓይነት ይግለጽ። እቲ ሓደ፡ ኣብ ሓንጎል ዝርከብ መትኒ ደም ምስ ረግአ ዘጋጥም ክኸዉን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ከኣ፡ ሻምብቆ ደም ምስ ተፈንጀረ ዝኽሰት እዩ። ኣብ ክልቲኡ ኩነታት፡ ሓንጎል ዝጠልቦ ኦክስጅን ይውሕዶ’ሞ ከም ሳዕቤኑ ገለ ዋህዮታት ይሞቱ። ብወቕዒ ዝተጠቕዐ ሰብ፡ ኣብ ምዝራብ፡ ምኻድን ካልእ ንጥፈታትን ጸገም የጋጥሞ። ንተኽእሎታት ስትሮክ ንምጉዳል፡ ዝተመዛዘነ ኣመጋግባ ምዝዉታር፡ ሽጋራ ዘይምትካኽ፡ ኣልኮላዊ መሰተ ዘይምስታይ፡ … ወዘተ የድሊ።