ሕግን ሕብረተሰብን ሳዕቤን ፖርኖግራፊ ንምዕጋት

ፖርኖግራፊ ንሰባት ብዕራቖቶም ወይ ስጋዊ ርክብ እናፈጸሙ ዘርኢ ንዝተፈላለየ ዕላማታት ንምርኢት ተባሂሉ ዝዳሎ ስእሊ፡
ጽሑፍ፡ ድራማ ወይ ፊልም ኢዩ፡፡ ፖርኖግራፊ ካብ ናይ ግሪኽ ቃል ዝተረኽበ ኮይኑ “ፖርኖ” ኣመንዝራ “ግራፊ” ድማ ምጽሓፍ ኮይኑ
ብዛዕባ ሂወትን ተግባርን ኣመንዝራ ወይ ዝሙት ምጽሓፍ ማለት’ዩ፡፡
ገለ ጸሓፍቲ “ንጓለንስተይቲ እናተዓመጸት ዘርኢ ስእሊ ብኢንተርነት ምዝርጋሕ ብዘይካ’ቲ ናይ ስጋዊ ርክብ ኣጸያፍነቱ ነቲ ብጎነጽ
ወይ ብሓይሊ ናይ ምዕማጽ ስነ ኣእምሮ’ውን ዘስርጽ’ዩ” ይብሉ፡፡ ብዘይካ’ዚ ፖርኖግራፊ ግብረሰዶም(ናይ ሓደ ዓይነት ጾታታት ስጋዊ
ርክብ) ዘርኢ ስእልታት ዝርከቦ ምዃኑ ከምኡ’ውን ዘይንቡር ወይ ዘይባህርያዊ ስጋዊ ርክባት ዘርኢ ብምዃኑ፡ ኣብ ስጋዊ ርክባት ዘይቅቡል
ጠባያት ጎነጽን ከየስርጽ ዘስግእ ዓውዲ ኢዩ፡፡
ብግንቦት 2013 ኮሚሽነር ጉዳይ ህጻናት ዓዲ እንግሊዝ ዝዘርግሓቶ ጸብጻብ፡ ኣብ ሞንጎ ብትሕቲ ዕድመ ዝፍጸም ግብረስጋዊ ገበናት
ምርኣይ ፖርኖግራፍን ምትእስሳር ከምዘሎ ማለት.ገለ ካብቶም ገበናት ዝፍጽሙ ትሕቲ ዕድመ ፖርኖግራፊ ብምርኣይ ዝተደፋፍኡ
ምዃኖም ሓቢራ፡፡ ብመሰረት ካብ ሃፊንግተን ፖስት ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣብ ገለ ሃገራት 30% ናይ ኢንተርነት ዋሕዚ(ባንድዊድዝ) ስለዚ
ድማ ገዚፍ መጠን ገንዘብ፡ ፖርኖግራፊ ኣብ ምርኣይ ይጠፍእ፡፡ ናይ ፖርኖግራፊ ስእልታት ኣብ ኢንተርነት ወርሓዊ 450,000 በጻሕቲ
ኣለውዎ፡፡ ኣብ ሓደ ኣብ ልዕሊ 50 ፍሉጣት ናይ ፖርኖግራፊ መርበባት ኢንተርነት ዝተኻየደ መጽናዕቲ 90% ካብቶም ናይ ፖርኖግራፊ
ስእልታት ደቂ ኣንስትዮ ብደቂ ተባዕትዮ ክጽረፋን ክህረማን ስቓይ ክወርደንን ከሎ የርኢ፡፡
ፖርኖግራፊ ኩሉ ግዜ ዝኹነን’ዩ ማለት ግን ኣይኮነን፡፡ ፖርኖግራፊ ከም ጠቓምን ምዕዛቡ ድማ ከም መሰልን ገይሮም ዝምጉቱ
ኣለዉ፡፡ እዚ ዝስዕብ ብልጫታቱ ድማ ይጠቅሱ፡፡
• ኣብ ስጋዊ ርክብ ሕማቅ ኣጠማምታ፡ ወይ ፍርሒ ወይ ገለ ሓልክታት ዝጸንሖም ሰባት ወይ ነባሪ ዘይኮነ ንስጋዊ ርክብ ብቕዓት
ምስኣት ዘጋጠሞም ሰባት፡ ፖርኖግራፊ ምዕዛብ ከም መነቃቕሕን ፍወሳን ንቅቡል ጾታዊ ስጋዊ ርክባት ኮይኑ ከገልግል ይኽእል፡፡
• ብዕድመ ዝኣኸሉ ሕጹያት ወይ ምርዕዋት ሓቢሮም ፖርኖግራፊ ምስ ዝርእዩ ኣብ ጾታዊ ርክባት ሓባራዊ ግልጽነትን ውህደትን
ኣብ ምፍጣር ክሕግዞም ይኽእል፡፡ ኣብ ሃገረ ጃፓን ንኣብነት ኣብ መበል 17 ዘመን ፖርኖግራፊ ኣብ መጽሓፍ ትርኣስ (ማኩራይ)
ተሳኢሎም እናተሓትሙ ንኣብጽሕ ከም መዘናግዒ ንሓደስቲ መርዓውቲ ድማ ከም መምርሒ ናይ ስጋዊ ርክብ ኮይኖም የገልግሉ ነበሩ፡፡
• ካብቶም ናብ ሽጋራ፡ ቁማር ቤት መስተን ዝኸዱ እቶም ብፖርኖግራፊ ዝዘናግዑ ይሕሹ፡፡
ፖርኖግራፊ ምዕዛብ ጎዳኢ’ዩ ዝብሉ ሰባት ድማ እዚ ዝስዕብ ሓሳባት ይህቡ፡፡
• ፖርኖግራፊ ብተደጋጋሚ ምርኣይ፡ ዘይክውንነታዊ ትጽቢትን ድሌትን ኣብ ስጋዊ ርክብ ዘስርጽ ኢዩ፡፡ እቲ ፖርኖግራፊ ዘይርኢ
መጻምድቲ ምስቲ ኣዘውቲሩ ዝርኢ ተመሳሳሊ ውህደት ክህልዎ ኣይክእልን፡፡ ካብ ገለ መጽናዕቲታት ዝተረኽቡ ውጽኢት፡ ካብ 10
ፖርኖግራፊ ዝዕዘቡ ደቂ ተባዕትዮ፡ እቶም 6 ምስ መጻምድቶም ደቀንስትዮ ናይ ጾታዊ ርክባት ዘይምውህሃድ የጋጥሞም፡፡
• ፖርኖግራፊ ምርኣይ ልክዕ ከም ዕጸ ፋርስ፡ ሽጋራን ኣልኮልን ወልፊ ወይ ልማድ ዘትሕዝ’ዩ፡፡ ስለዚ ብቀጻሊ ንምክትታሉ ካብ ናይ
ትምህርቲ፡ ስራሕ ወይ ካልእ ንጥፈታት ግዜን ናይ ገንዘብ ወጻኢታትን ዝወስድ’ዩ፡፡
• ኣብ ፖርኖግራፊ ዝርኣዩ ስእልታት ፈንጠዝያ’ምበር ግብራውነት ወይ ክውንነት ዘለዎም ኣይኮኑን፡፡ ኣብ ሞንጎ ፈንጠዝያን
ክውንነትን ዘሎ ፍልልይ ዘይመሚ ድማ ኣብ ጸገም ዝወድቅ’ዩ፡፡
ብዘይካ’ዚ ፖርኖግራፊ ዓቢ ናይ ክልሰ ሓሳብን ፍልልያት ዘኸተለ ንሓሎ ዘመናት ናይ ዝተፈላለዩ ምሁራትን ፈላስፋታትን ኣድህቦ
ዝወሰደን ዘማጉት’ዩ፡፡ ንክብርን መሰልን ደቀንስትዮ ዝጣበቁ ወይ ዝጣበቃ (feminist) ኣብ ፖርኖግራፊ እዚ ዝስዕብ ኣጠማምታ
ኣለዎም፡፡
24
ኣብ ፖርኖግራፊ ብኣነዋሪ ወይ ኣጸያፊ ኣገባባት ዝሰኣላ ደቀንስትዮ ንገዛእ ርእሰን ጥራይ ዘይኮነስ ንክብሪ ኩለን ደቀንስትዮ
ዝትንክፉ፡ ጓል ኣንስተይቲ ከም መሓጎስ ወዲ ተባዕታይ ዝተፈጥረት፡ ክብረትን ሞያን ዘይብላ ገይሩ ዘርኢ ስለዝኾነ ሰብኣዊ ኣጠማምታ
ኣብ ልዕሊ ጓል ኣንስተይቲ ዘትሕት’ዩ፡፡ እዚ ድማ ጓል ኣንስተይቲ ብወዲ ተባዕታይ ክትንዓቅ፡ ክትጽረፍ፡ ክትህረም ወይ ክትዕመጽ
ዝደፋፍእ’ዩ፡፡ ጓል ኣንስተይቲ ክሳብ ክንድኡ ነብሳ ከተራኽስን ነብሳ ክትሸይጥን ከላ ኣብ ሳይንስ፡ ፖለቲካ፡ ስፒርትን ትምርትን ምእላይ
ስድራን ዘለዋ ኣበርክቶ ክብርን የሕስር፡፡
ተጣበቅቲ ሓሳብካ ምግላጽን ናይ ቢልዮናት ዶላር ርእሰማላውያን ዝኾኑ ወነንቲ መርበባት ኢንተርነትን፡ ፖርኖግራፊ ብሕጊ ከይርአ
ምኽልካል፡ ንሓሳብካ ብጽሑፍ ወይ ብስእሊ ከይትገልጽ ከም ምኽልካል ገይሮም ይርእይዎ፡፡ ከምዚ ድማ ይብሉ፡፡
ሰብ ንኻልእ ሰብ ክሳብ ዘይጎድአ ዝመረጾ ነገር ክርእን ክገልጽን መሰል ኣለዎ፡፡ ደረስቲ፡ ፖርኖግራፊ ዝትሕዝቶኦም ስነ ጽሑፍ፡
ተዋስኦ፡ ፊልም ወይ ቅብኣ ከቅርቡ ሓርነት ክህልዎም ይግባእ፡፡ ፖርኖግራፊ ብሕጊ ምኽልካል ማለት ንስርሓት ስነ ጥበብን
መልእኽቶምን ንምምማይ ስርዓተ ምመያ ፈጢርካ ናህሪ ስነጥበብ ከም ምጉታት ይቁጸር፡፡ ፖርኖግራፊ ክኽልከል ዝሓቱ ሰባት ንሓርነት
ካልኦት ሰባት ክዕፍኑ የብሎምን፡፡
ክብርታትን ስነ ምግባርን ሕብረተሰብ ከይብሕጉግ ዝሕለቑ ምሁራት ድማ ሳዕቤን ምስፍሕፋሕ ፖርኖግራፊ ብኸንዚ ዝስዕብ
ይገልጽዎ፡፡
ፖርኖግራፊ ኣጸያፊ ስራሕ ብምዃኑ ናብ ዝበዝሐ ክፋል ሕብረተሰብ ክብርታት ንምዕቃብ ናይ ውሑዳት መሰል ምዕጋት
ኣድላዪ’ዩ፡፡ ሰብ ዝደለዮ ክርኢ መሰል ኣለዎ እናተባህለ ኣብ ፈቀዶ ላይብረሪን ናይ ትምህርቲ መኣድን ፖርኖግራፊ ብጽሑፍ ኮነ ብናይ
ኢንተርነት ስእሊ ብምትእትታው ንትምህርትን ንባብን ምጉዳእ፡ ናብ ኣባይቲ ስድራቤታት ብተለቭዝዮን ኮነ ካልእ መሳርሒ ምፍናው፡
ኣብ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ ዝርከቡ ቆልዑት ከይተረፈ ብቀጻሊ ዝረኽብዎ መኣዲ ምቕራብ ጎዳኢ ኢዩ። ፖርኖግራፊ ብምርኣይን
ብምድላውን ከምኡ’ውን ብኡኡ ዝረብሑ ናይ ዉሑዳት መሰል ንምሕላው ንመንእሰያትን ንህጻናትን ቡኡኡ መጠን ድማ ንኽብርታትን
ስነምግባርን ሕብረተሰብ ምብልሻው ቅኑዕ ኣይኮነን፡፡
ናይ ሰብኣዊ ክብረት የጣበቅቲ’ውን ፖርኖግራፊ ንክብሪ ወዲ ሰብ ዘሕስር ስለዝኾነ ብሕጊ ክኽልከል ይጠልቡ፡፡” ሰባት ከም እንስሳ
ኣብ ገሊኡ ድማ ካብ ተግባር እንስሳ ብዝኸፍእ ኣነዋሪ ጾታዊ ርክባት እናፈጸሙ ተሳኢሎም ናብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ክዝርግሑ ከለዉ፡
ክብሪ ናይቶም ናይቲ ጉዳይ ተዋሳእቲ ጥራይ ዘይኮነስ ብሓፈሻ ንክብረትን ውርዝይናን ናይ ኩሎም ደቂ ሰባት ዝትንክፍ’ዩ” ይብሉ።
ሎሚ ፖርኖግራፊ ብኡኡ ዝስዕብ ጎዳኢ ነገራትን ከወግዳ ዘይከኣላ ሃገራት ነቲ ብዕድመ እኹላት ሰባት ዝርአ ወይ ገንዘብ
ፖርኖግራፊ ከም ስግኣት ኣይወስደኦን እቲ ቀንዲ ኣጨኒቕወን ዘሎ ዓይነት ፖርኖግራፊ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት እናዓበየ ክመጽእ
ዝጸንሐ ናይ ህጻናት ፖርኖግራፊ ‘ዩ፡፡ ናይ ህጻናት ፖርኖግራፊ ዝበሃል፡-
1. ብዕድመ እኹላት ደቂ ተባዕትዮ ንህጻናት ደቂ ኣንስትዮ (ዕድመ 6-12) እናዓመጹ ወይ ጾታዊ ርክብ ወይ ዝፍጽሙ ዘለዉ
እናመሰሉ ሓደ ሓደ ግዜ ብስቓይ ዝስነዩ ስእልታት ወይ ጽሑፋት፡፡
2. ካብ 12 ዓመት ዝንእሱ ሕጻናት ክልቲኡ ጾታ፡ ስጋዊ ርክብ እናፈጸሙ ወይ ዝፍጽሙ ዘለዉ እናመሰሉ ዝሰኣሉ ስእልታት
3. ብዕፍመ ካብ 18 ዝልዕሉ ናይ ክልቲኡ ጾታ መንእሰያት ግን ከኣ ብዝተፈላለየ ሜክኣፕ ወይ ብናይ ካሜራ ጥበብ ካብ 12 ዓመት
ዝንእሱ ህጻናት ኣምሲልካ ጾታዊ ርክብ ክፍጽሙ ወይ ዝፍጽሙ ዘለዉ ከም ዝመስሉ ጌርካ ዝተሳእሉ ስእልታት’ዮም፡፡
እዞም ስእልታት’ዚኣቶም ንጽቡቅ ጠባይን ስነምግባርን ዝምርዙ’ዮም ኢልካ ምሕላፍ እኹል መግለጺ ኣይከውንን፡፡ ተካእቲ ወለዶ
ኮይኖም ዝወልዱ ህጻናት ኣፎም ከየጽረዩ ከምዚ ዓይነት ስእልታት ዝቕረበሎም እንተኾይኑ ዝቕጽል ወለዶታት ከጋጥሞ ዝኽእል ጸገማት
ኣቃሊልካ ዝርአ ኣይኮነን፡፡
25
መሰጋገሪ ገበናዊ ሕጊ ኤርትራ ዓንቀጽ 609-610 ንፖርኖግራፊ ብዝምልከት እዚ ዝስዕብ ትሕዝቶ ኣስፊሩ ይርከብ፡፡
ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣጸየፍቲ ወይ ንአውሪ ዝኾኑ ነገራት ብመልክዕ ጽሑፋት፡ ስእልታት፡ ፖስተር ፊልም፡ ድራማ ወይ ትልሂት ወይ
ካልእ ስርሓት ዝደረሰ፡ ዘዳለወ፡ ባብን ናብን ወጻኢ ሃገር ዘምጽእን ዝልእኽን፡ ዘጓዓዓዘ ዝተቀበለ፡ ዝሓዘ ንኻልኦት ዘርኣየ፡ ዝሸጠ፡ ዘካረየ፡
ዘከፋፈለ ወይ ዝዘርገሐ፡ ዘወዓወዐ፡ ዝደለለ፡ ብገበን ተኸሲሱ ብማእሰርቲ ወይ ብገንዘብ ይቕጻዕ፡፡
እቲ ሕጊ ንትሕቲ ዕድመን ህጻናትን ዝተፈልየ ጥንቃቐ ክግበር’ውን የዘኻኽር፡፡
ኣብ መደምደምታ’ምበኣር ፖርኖግራፊ ንክብርታትን ስነምግባርን ሃገራት ብዝገደደ ከይብርዝ ንምቁጽጻሩ ጻዕሪ ይሓትት፡፡ ኣብ
ሃገርና ኤርትራ’ውን ብኸመይ ክንሕዞ ይግባእ ዝብል ሕቶ ክምለስ ኣገዳሲ ይኸውን፡፡ እዚ ዝስዕብ ሓሳባት ድማ ሓጋዚ’ዩ፡፡
• ኣብ ሃገርና ፖርኖግራፊ ምርኣይ ኣብ ምንታይ ኩነታት ከም ዘሎን ኣብቶም ብግብሪ ዝረኣዩ ዘለዉ ዓመጽ፡ ስጋዊ ርክብ ምስ
ትሕቲ ዕድመ፡ ዘይተደልየ ጥንስን ሳዕቤናቱን ዘለዎ ጽልዋን ምትእስሳርን ንምርኣይ ኣተኩሮ ክግበረሉን ክጽናዕን፡፡
• ፖርኖግራፊ ከም ባእሲ ወይ ጸርፊ ከሰስቲ ረኺቡ ናብ እዝኒ ፖሊስን ሕግን ዘይበጽሕ ገበናት ምዃኑ
ምዝካር፡፡ ኣብ ጸብጻባት ሕግን ፍትሕን ናይ ፖርኖግራፊ ገበናት ዘይምምዝጋቡ እቲ ናይ ገበን ተርእዮን ሳዕቤናቱን የለዉን ማለት ከም
ዘይኮነ ኣብ ግምት ምእታው፡፡
• ፖርኖግራፊ ብንቕሓትን ዓሚቕ መረዳእታን መንእሰያትን’ምበር ብሕግን ሓለዋን ጥራይ ምቁጽጻር ክግበረሉ ወይ ክዕገት ከም
ዘይከኣል ምርዳእ (ፖርኖግራፊ ምስ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ካብ ገዛ ወይ ትካል ወጺኡ ኣብ ናይ ውልቀ-ሰብ ሞባይል ተሌፎን ‘ውን ስለዝህሉ
ወይ ክህሉ ስለዝኽእል ናይ ፖሊስን ሕግን ቁጽጽር ዝተወሰነ ውጽኢት’ዩ ክብል ዝኽእል፡፡
• ባህልናን ክብሪታትናን ከምቲ ቅድሚ 50 ወይ 100 ዓመት ዝነበሮ ክቅጽል ዘይምጽባይ ነቲ ዓለማዊ ኩነታትን ቴክኖሎጂ ሕዝዎ
ጽመጽእ ጽቡቕ ኮነ ሕማቕ ለውጥታት ድለዮ ኣይትድለዮ ክተኣታቶ ከም ዝኽእል ዘይምክሓድ፡፡ ንሕማቕ እናተቛጻጸርና ነቲ ጽቡቕ ናይ
ቴክኖሎጂ ክንብለጸሉ ምፍታን።
• ህጻናት ትሕቲ 12 ዓመት ዝርእይዎ ወይ ብኣኣቶም ዝተሰርሐ ፖርኖግራፊ ከስፋሕፍሕ ስለዝኽእል ዝያዳ ኣቃልቦ ምግባር፡፡ ናይ
ህጻናት ፖርኖግራፊ ብዘይካ’ቲ ኣጸያፊ ስእልታቱ፡ ዝነኣሱ ህጻናት ንምርካብ ኣብ ምምዕባል ካብ ዝርከባ ሃገራት ዝጭወዩን፡ ናብ ካልኦት
ሃገራት ዝሰጋገሩን ዝሽየጡን ህጻናት ምህላዎም ነዚ ኣርእስቲ’ዚ ዝምልከቱ ጸብጻባት ኣምቢብካ ምርዳእን ንኻልኦት ከም ዝርድኡ
ምግባርን።
• ንፖርኖግራፊ ዝምልከቱ ሕግታትና ምኽላስን ምምሕያሽን
• ተርእዮ ፖርኖግራፊ ዓለማዊ ስለዝኾነ ሳዕቤናቱ ብሃገራዊ ጻዕሪ ጥራይ ዝዕገት ከም ዘይኮነ ምስትውዓል፡ ስለዚ ምስ ካልኦት
ሃገራት ተሓጋጊዝካ ምስራሕ።