ኮሮና ቫይራስ ኤርትራ

ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ምክልኻል ለበዳ ኮሮና ቫይራስ ኤርትራ መግለጺ ኣውጺኡ

ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ምክልኻል ለበዳ ኮሮና ቫይራስ፡ ኩነታት ዝርግሔ ኮሮና ቫይረስ ኣብ መላእ ሃገር ብዘተኣማምን መንገዲ ንምፍላጥን ክሰላሰል ዝግብኦ ደቂቕን ሰፊሕን ገምጋም ብምትግባር ምሉእ ስእሊ ንምርካብን፡ ብገምራውን ወካልን ቅምሶ፡ ሰፊሕ መርመራታት ክካየድ ድሕሪ ምውሳን፡ ከም ቀዳማይ መድርኽ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣስመራ፡ ብኮለጅ ሕክምናን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን፡ ሃገራዊ ላቦራቶሪ ጥዕናን ክካየድ ዝቐነየ ንኮቪድ-19 ዝምልከት መርመራታትን መጽናዕትን ሰሉስ 2 ሰነ ከም ዝተዛዘመ ሓቢሩ።
እዚ ዕድመ፡ ጾታ፡ ብዝሒ ተቐመጥትን ካልእ ረቛሒታትን ኣብ ግምት ብምእታው ዝተወደበ ደረጃኡ ዝሓለወ ገምራዊ ቅምሶን መጽናዕትን፡ ካብ ኣፍን ሶርኖን ብዝውሰድ መርኣያታት ዝምስራሕ ኮይኑ፡ 4659 ስድራቤታት ብሓደ ወኪል ዝተሳተፍዎ ምንባሩ ብምንጻር ፡ 4658 ካብ ተሳተፍቲ ናይቲ መጽናዕቲ ናጻ ካብ ኮቪድ-19 ኮይኖም ክርከቡ ከለዉ፡ ሓንቲ ጓል-ኣንስተይቲ ግን ተሰካሚት ናይቲ ቫይራስ ምዃና ምስ ተረጋገጸ፡ ከም ንቡር ኣሰራርሓ፡ ምስዛ እተለኸፈት ሰብ ብቕጥታን ተዘዋዋሪን ርክብ ዝጸንሖም ኩሎም እንተላይ በዓል ቤታ ዝርከቦም 13 ሰባት ድሕሪ ምውሻቦም፡ በዓል ቤታ’ውን በቲ ሕማም ከምእተለኽፈ ክረጋገጽ ከም ዝተኻእለ ገሊጹ።
ውጽኢት ናይዚ ዛጊት ዝተኻየደ መጽናዕቲ ዘተባብዕ ምዃኑ እቲ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ምክልኻል ለበዳ ኮረና ቫይረስ ብምምልካት ፡ ቅኑዕነትን እዋናውነትን ናይቶም ክሳብ ሕጂ ብመንግስቲ ኤርትራ እተወስዱ ሰፋሕቲ ናይ ምክልኻል ስጉምቲታት ዝእምትን ዘረጋግጽን ምዃኑ ኣነጺሩ ። እንተኾነ፡ ለበዳ ኮቪድ-19 ናይ ምምካት ቃልሲ፡ ገና ኣብ ፈላሚ መድረኽ ምህላው ክዝንጋዕ ከም ዘይግባእ ኣገንዚቡ። እቲ ሓበሬታ ኣስዒቡ፡ ዛጊት ተሰላሲሉ ዘሎ መርመራታት፡ ሰፊሕ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ኣስመራ ጥራይ እትሓጽረ’ዩ።

እዚ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ኣብ ከባቢ ዶባት ዝርካባ ከተማታትን ካልኦትን፡ ኣብ እተናውሔ እዋን ድማ ብዝሰፍሔ ዝርጋሔ፡ ክቕጽል ምዃኑ፡ ተርእዮ ኮሮና ቫይረስ ድሕሪ ምኽሳቱ፡ ናይ ኣየር መጓዓዝያ ከምዝቋረጽ እኳ እንተተገብረ፡ ብባሕሪን መሬትን ዝጸንሐ ዋሕዚ ምንቅስቓስ ስለዘየቋረጸ፡ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገር 81 መወሸቢታት ተመስሪቱ ክሳብ ዝሓለፈ 2 ሰነ ብድምር 5270 ሰባት ክውሸቡ ከለዉ፡ ካብኦም 3477 ተፋንዮም፡ 1793 ሰባት ገና ኣብ መወሸቢ ነቚጣታት ክርከቡ እንከለዉ፡ እዚ ዋሕዚ’ዚ፡ ምስ ኩሉ ምቁጽጽር፡ ቀጻሊ ከምዝኸውን ርዱእ’ዩ ክብል ኣብ ሓበሬታኡ ኣስፊሩ።
ብደረጃ ዓለም መጠን መልከፍቲ ኮሮና ቫይረስ ብልዑል ፍጥነት እናዓረገ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ ናይ ከባቢና ሃገራት እውን እቲ ቁጽሪ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናዛየደ ይመጽእ ከምዘሎ እቲ ሓበሬታ ብምንጻር ሕጂ እውን እቲ ኩነታት ምዝናይ ዘየድልዮ፡ ዕቱብ ጥንቃቐን ትኩርነትን ዝሓትት እዩ” ኢሉ። ኣተሓሒዙ ክሳብ’ቲ ዝድለ ገምጋምን ሜማን ዝግበር ከኣ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ጺኒዕም ዝጸንሑ መምርሒታት ብደፋእታ እንፈኾሱ ክምዝኸዱ ኪግበር ምዃኑ ኣሚቱ።
ኣብ መወዳእታ፡ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም፡ ህዝቢ ክሳብ ሕጂ ዘርኣዮ ልዑል ምትሕብባር ንመጻኢ መኸተ’ውን ብዕቱብ ክቕጽሎ፥ ሓሓሊፉም ዝርአዩ ጥሕሰታት፡ ብፍላይ ኣብ ዕዳጋታትን ማሕበራዊ ኣጋጣሚታትን – ማለት፡ ሓዘን፡ ቀብሪ፡ መርዓ፡ ኣብያተ እምነት – ንምእራም ግደኡ ክፍጽምን ብምምሕጻን ፡ ንኩሎም ነዜ ከቢድ ዕማም ንምዕዋት ብሙሉእ ተወፋይነት ዝሰርሑ ዘሎዉ ኣካላት፥ ነዚ ለበዳ’ዚ ንምምካት ዝግበር ዘሎ ገንዘባውን ዓይነታውን ወፈያታትን፡ ንእተጸገሙ ዝግበር ዘሎ ሓገዝን፡ ምስጋንኡ ገሊጹ።