ክሊማዊ ለውጢ

ሃንደበታዊ ክሊማዊ ለውጢ ሻቕሎት ይፈጥር

ኣብ ቀረባ መጻኢ፡ ሃንደበታዊ ክሊማዊ ለውጢ ናይ ምፍጣር ተኽእሎ ዝለዓለ ከምዝኸውን ክኢላታት ኣፍሊጦም። እቲ ዝኽሰት ለውጢ፡ ኣብ ዝመጽእ ውሑዳት ዓመታት ወይ ዕቑዳት ድኣ’ምበር፡ ኣብ ክፍለ ዘመናት ከምዘይከውን ድማ፡ እቶም ክኢላታት ወሲኾም ሓቢሮም። በዚ መንጽር፡ ሕብረተሰባትን ኢኮሲስተምን ነቲ ለውጢ ንኽወሃሃድዎ ዘለዎም ግዜ ውሑድ ብምዃኑ፡ ጽልዋ ናይቲ ሃንደበታዊክሊማዊ ለውጢ ቀሊል ከምዘይከውን ኣጠንቂቖም። ሳዕቤን ናይቲ ብሃንደበት ክኽሰት ከምዝኽእል ዝስጋእ ክሊማዊ ለውጢ፡ ኣብ ግዜ ክረምቲ ንኣርክቲክ ሸፊኖሞ ዝርከቡ በረድ ብልዑል ክጐድሉ፡ ብሰንኪ’ዚ ድማ ልዑል ጸሓይ ብርሃን ናብ ማያት በንጢሱ ክኣቱ፡ ምብቋል ሰበባ ክውስኽ፡ ኣብ በላዕቲን ተበላዕቲን ፍጡራት ኣርክቲክ ለውጢን ጽልዋን ክስዕብ ምዃኑ ተፈሊጡ። “ክሊማ ንባዕሉ ጥራይ ከምዘይቅየር ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። ኣብ ስርዓታት ወዲሰብን ተፈጥሮኣዊ ኢኮሲስተምን ከይተረፈ ጽልዋ ክህሉ’ዩ። ከምኡ’ውን ብዘይካ’ቲ ዝርአ ለውጢ መጠን ሙቐትን ዝናብን፡ ኣብ ኩሉ ስርዓታት ዝርአ ዘገምታዊ ለውጢ ጠንቂ ዓበይቲ ለውጥታት ክዀኑ’ዮም’’ ክብል ሻቕሎቱ ይገልጽ፡ ሓደ ካብቶም ተመራመርቲ። ንሱ ኣስዒቡ፡ ክሊማዊ ለውጢ በዚ ዘሎ ናህሪ እንተድኣ ቀጺሉ ፕላኔት መሬት ኣብ 2070 ንነበርታ ኣዝያ ውዕይቲ ከምእትኸውን ብምሕባር፡ ጠንቂ ምውሳኽ ሙቐት ዝዀኑ ንጥፈታት ወዲ-ሰብ ክጐድሉ እንተዘይኪኢሎም፡ ዓለምና ፍጡራት ክነብሩላ ናብ ዘይክእሉ ስፍራ እትልወጠሉ ዘሎ ተኽእሎ እናዓበየ ከምዝመጽእ ኣገንዚቡ። ኣብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ናይ ዓለም ዝርአ ዘሎ ብርቱዕ ደርቂ፡ ህቦብላዊ ዝናብን ዕልቕልቕን፡ ከምኡ ድማ ቁርን ኣስሓይታን ገለ ካብ ተርእዮታት ክሊማዊ ለውጢ እዮም።